Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów w razie zbycia środków trwałych lub wykorzystania we własnym zakresie środków obrotowych nabytych w formie aportu albo darowizny

   Szanowny Panie Premierze! Wobec niejednolistości interpretacji urzędów skarbowych i zmiany przez wiele z nich dotychczasowej praktyki w ustalaniu kosztów uzyskania przychodów w stanie prawnym identycznym od wielu lat zwracam się o zajęcie jednoznacznego stanowiska w sprawie zasad ustalania kosztów uzyskania przychodów w razie zbycia środków trwałych lub wykorzystania we własnym zakresie środków obrotowych nabytych w formie aportu albo w drodze darowizny.    Nie jest rzadkością otrzymanie przez podmioty gospodarcze opodatkowane podatkiem dochodowym darowizny rzeczowych składników majątku w postaci środków obrotowych albo środków trwałych a nawet wartości niematerialnych i prawnych. Jeszcze częściej rzeczowe składniki majątku są przedmiotem wkładu niepieniężnego (aportu) do spółek prawa handlowego. Składniki te są wprowadzane do składników majątku podatników i jeżeli są to środki trwałe albo wartości niematerialne i prawne, podlegają amortyzacji uznawanej za koszt uzyskania przychodów, a gdy okażą się zbędne, są zbywane. Gdy są to środki obrotowe (np. materiały, surowce), są zbywane w stanie nieprzetworzonym albo są przetwarzane i jest zbywany produkt z ich udziałem.    W razie sprzedaży środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych bądź środków obrotowych (bezpośrednio lub przetworzonych) powstaje problem z ustalaniem kosztu uzyskania przychodów. Niektóre urzędy skarbowe uważają, że wartość tych składników z dnia darowizny lub z dnia ich wniesienia w formie aportu nie stanowi kosztu uzyskania przychodów. Inne urzędy zaś uznają tę wartość jako koszt uzyskania przychodów, wychodząc z założenia, że jeżeli obdarowanym jest osoba prawna, to otrzymana darowizna stanowiła przychód wpływający na dochód do opodatkowania, a zatem aby uniknąć podwójnego opodatkowania ta sama wartość jest kosztem uzyskania przychodów.    Gdy zaś chodzi o składniki majątku wniesione jako aport do spółki, urzędy te traktują, że ekwiwalentem za nie, który należy uznać za wydatki na nabycie własności tych składników, są udziały (akcje) wydane w zamian. Uznają przy tym, że skoro środki trwałe nabyte w drodze aportu można amortyzować i odpisy amortyzacyjne są kosztem uzyskania przychodów, nieuznanie wartości aportu za wydatek na jego nabycie byłoby pozbawione logiki, tym bardziej że w razie wniesienia do spółki wkładu pieniężnego i nabycia zań takiego samego składnika majątku nie byłoby problemu z ustalaniem kosztu uzyskania (z pewnością byłby nim wydatek pieniężny na nabycie tego środka). Nadto w ustawach o podatku dochodowym nie definiuje się pojęcia ˝wydatek˝, wobec czego pojęcia tego nie można interpretować zwężająco - wyłącznie jako wydatek pieniężny, gdyż wydatek to zapłata ceny bez względu na formę zapłaty.    Wobec powyższego zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi, i prawne jej uzasadnienie, na następujące pytania:    1. Jak należy ustalać koszt uzyskania przychodów w razie zbycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze darowizny albo w drodze aportu?    2. Jak należy ustalać koszt uzyskania przychodów w razie przeznaczenia środków obrotowych do przetworzenia albo w razie ich sprzedaży w stanie nieprzetworzonym, jeżeli były one nabyte w drodze darowizny albo w drodze aportu?    Z poważaniem    Poseł Mieczysław Jedoń    Warszawa, dnia 7 października 1999 r.