Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie nieprzestrzegania polskiego prawa przez przedsiębiorców prowadzących super- i hipermarkety

   Jak można się dowiedzieć od pracowników oraz firm kooperujących z przedsiębiorstwami zarządzającymi sieciami sklepów wielkoprzemysłowych, zdarzają się w nich liczne przypadki łamania zasad i przepisów polskiego prawa różnych gałęzi, a w szczególności prawa pracy i prawa cywilnego oraz prawa gospodarczego, w tym dotyczącego uczciwej konkurencji.    W wielu sieciach sklepów wielkoprzemysłowych pracownikom każe się pracować niekiedy po 12, 15 i więcej godzin na dobę, nie płaci się albo nie udziela dnia wolnego za pracę w święta i niedziele, a także za wspomniane nadgodziny. Zaniża się płace i występują przypadki ustalania wynagrodzeń poniżej płacy minimalnej. Jak wynika z kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w większości supermarketów nie przestrzega się także przepisów bhp.    Podobnie się ma z przepisami prawa cywilnego i prawa gospodarczego oraz dobrymi obyczajami kupieckimi. Duże sieci handlowe stosują warunki umów rażąco niekorzystne dla dostawców towarów i usług, np. wymusza się na producentach dostarczających towary bardzo długie okresy płatności - często ponad 90 dni od daty dostawy! Ponadto zmusza się dostawców do udzielania bardzo znacznych rabatów, partycypowania w kosztach reklam, powrotnego przejmowania niesprzedanych towarów, itp. Innym przykładem jest niedopuszczalna praktyka odsprzedaży towarów po cenie zakupu, a więc bez marży, a w skrajnych przypadkach nawet poniżej ceny zakupu, w celu eliminacji z rynku konkurentów.    Te wszystkie nielegalne bądź z wykorzystaniem luk prawnych praktyki powodują, że polskie małe i średnie przedsiębiorstwa nie są w stanie konkurować z tymi potentatami. Pogarsza się sytuacja drobnego rodzinnego handlu, który nie ma możliwości wynegocjować u producentów takich samych warunków płatności co super- i hipermarkety. Zachwianiu więc ulegają warunki na konkurencyjnym wolnym rynku, a pozycja gospodarcza i kondycja finansowa staje się uzależniona nie od własnej pomysłowości i przedsiębiorczości, lecz od wielkości przedsiębiorstwa. Dostawcy sieci sklepów wielkoprzemysłowych natomiast stają się praktycznie kredytodawcami tych przedsiębiorstw i często, będąc w bardzo złej sytuacji finansowej, kredytują bezprocentowo silniejszych od siebie odbiorców. Dla większości małych i średnich przedsiębiorstw jest to sytuacja hamująca ich rozwój, inwestowanie i utrudniająca konkurencyjność na rynku.    Opisane powyżej niektóre przykładowe przypadki nielegalnych bądź nieetycznych praktyk gospodarczych winny się znaleźć w kręgu zainteresowania rządu z ministrem gospodarki i ministrem pracy na czele, Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz policji administracyjnej w postaci Państwowej Inspekcji Pracy czy też Państwowej Inspekcji Handlowej. Sądzę, że należałoby zmienić przepisy o PIP i PIH, rozszerzając kompetencje kontrolne tychże instytucji o dokonywanie inspekcji przestrzegania przepisów o nieuczciwej konkurencji. Powinno poszerzyć się także kompetencje kontrolne prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w stosunku do wielkopowierzchniowych sieci handlowych oraz udzielić organizacjom zrzeszającym producentów prawa żądania wszczęcia postępowania w zakresie stosowania praktyk monopolistycznych. Niewątpliwie należałoby się przyjrzeć także możliwości dokonania zmian w prawie cywilnym w zakresie swobody umów oraz przepisom o cenach, co do możliwości stosowania cen rażąco niskich - dumpingowych.    W związku z powyższym mam do pana premiera następujące pytania:    1. Czy rząd ma świadomość istnienia negatywnych zjawisk opisanych w niniejszej interpelacji?    2. Czy są planowane, a jeśli tak, to kiedy można się spodziewać zmian stosownych przepisów mających na celu eliminację nielegalnych i nieetycznych praktyk monopolistycznych? Jakich aktów prawnych będą dotyczyć te zmiany i w jakim zakresie?    Poseł Adam Stanisław Szejnfeld    Piła, dnia 30 sierpnia 1999 r.