Debaty sejmoweVII Kadencja

Interpelacja w sprawie przyznania świadectw rekompensacyjnych za utracone dodatki branżowe

   W listopadzie ubiegłego roku złożyłem na ręce pana premiera Jerzego Buzka interpelację poselską w sprawie świadectw rekompensacyjnych za utracone dodatki branżowe. Do dnia dzisiejszego sprawa ta nie została do końca pozytywnie rozstrzygnięta i budzi wiele kontrowersji w środowisku emerytów górniczych. Emeryci i renciści, byli pracownicy kopalni węgla kamiennego otrzymujący świadczenia z ZUS zostali pozbawieni możliwości otrzymania świadectw rekompensacyjnych z uwagi na zastosowanie przeliczników pracy górniczej, o których mowa w art. 10a ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin (DzU nr 30, poz. 154). Ustawa z dnia 30 czerwca 1994 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin oraz o zmianie niektórych ustaw (DzU nr 84, poz. 385) wprowadziła preferencyjne zasady obliczania wymiaru okresów pracy górniczej z zastosowaniem przeliczników, jednak miało to na celu ustalenie stażu pracy porównywalnego z pracą wykonywaną na powierzchni kopalni, a nie zrekompensowanie dodatków do emerytur i rent z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Zmiana tejże ustawy spowodowała, że emeryci i renciści nie otrzymali do dzisiaj świadectw rekompensacyjnych.    Rewaloryzacja dokonana w 1991 r. pozbawiła górników 15% dodatku do emerytury jako dodatku za pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Ministerstwo pracy stoi na stanowisku, że górnicy objęci omawianymi regulacjami wymiaru emerytur i rent mają zrekompensowaną utratę dodatków za pracę w szczególnych warunkach. Jednakże górnicze emerytury wraz z 15% dodatkiem przed 15 listopada 1991 r. przyznane zostały również osobom wykonującym pracę równorzędną z górniczą, tj. w szczególnym charakterze - dotyczy to głównie osób dozoru ruchu na powierzchni kopalni. Jeżeli ktoś z tej grupy osób przepracował np. jeden rok pod ziemią, tj. w szczególnych warunkach, i okres ten został później przeliczony korzystniejszym przelicznikiem oraz przykładowo ponad 30 lat w szczególnym charakterze na powierzchni kopalni, to ZUS oraz Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych opierając się na ustawie z 6 marca 1997 r. odmawiają tej grupie prawa do świadectw rekompensacyjnych. W powyższym przykładzie za 30 lat pracy równorzędnej z górniczą, które nie zostały przeliczone korzystniejszym przelicznikiem, emeryt traci równocześnie prawo do wzrostów i dodatków za ten okres, mimo że przed 15 listopada 1991 r. do całej emerytury był naliczany 15% dodatek.    Trybunał Konstytucyjny orzeczeniem z dnia 11 lutego 1992 r. przyznał zasadność roszczeń. Zasada państwa prawa niedziałania prawa wstecz oraz zasada zaufania do obywateli to fundamentalne zasady zawarte w konstytucji. Nie należy tych praw łamać, trzeba je szanować i według nich postępować. Przyznanie świadectw rekompensacyjnych uczyni zadość tym wszystkim, którzy wskutek rewaloryzacji utracili 15% dodatek do emerytury.    W świetle powyższego zwracam się do pana premiera z prośbą o udzielenie odpowiedzi dotyczącej podjęcia działań zmierzających do wyjaśnienia wątpliwości związanych z przydziałem świadectw rekompensacyjnych oraz proszę o inicjatywę rządu zmierzającą do zmiany niekorzystnych zapisów ustawy.    Poseł Wojciech Frank    Jastrzębie Zdrój, dnia 11 maja 1998 r.